Rada Unii Europejskiej osiągnęła porozumienie polityczne w sprawie rozporządzenia, które poszerza cele Wspólnego Przedsięwzięcia w dziedzinie Europejskich Obliczeń Wielkiej Skali (EuroHPC). Nowe przepisy mają na celu wzmocnienie pozycji Europy w dziedzinie sztucznej inteligencji (AI). Rozporządzenie wprowadza nowe cele, takie jak rozwój i eksploatacja fabryk AI, które będą oferować infrastrukturę obliczeń superkomputerowych na potrzeby AI. Dostęp do tych zasobów otrzymają przede wszystkim innowacyjne start-upy oraz małe i średnie przedsiębiorstwa (MŚP).
Nowe cele EuroHPC: Fabryki AI
W 2018 roku państwa UE ustanowiły EuroHPC, aby połączyć swoje możliwości w tworzeniu superkomputerów światowej klasy. Celem było wsparcie ośrodków badawczych, firm i przemysłu w dziedzinie innowacji. Teraz EuroHPC zyskuje nowy cel: rozwój fabryk AI. Te fabryki będą oferować infrastrukturę obliczeń superkomputerowych, co pozwoli start-upom i MŚP na trenowanie swoich modeli AI.
Superkomputery: Klucz do sukcesu AI
Superkomputery są niezbędne do przetwarzania ogromnych ilości danych, co jest kluczowe w wielu dziedzinach, takich jak opieka zdrowotna, odnawialne źródła energii, bezpieczeństwo samochodów czy cyberbezpieczeństwo. Dzięki nowemu rozporządzeniu superkomputery będą również wspierać rozwój AI, opracowywać, testować i walidować wielkoskalowe modele sztucznej inteligencji oraz nowe zastosowania AI.
Wsparcie dla start-upów i MŚP
Dzięki rozporządzeniu, start-upy i MŚP z branży AI będą miały dostęp do zaawansowanej infrastruktury obliczeniowej, co umożliwi im rozwijanie nowoczesnych projektów AI. Minister Belgii ds. badań i innowacji, Willy Borsus, podkreślił, że Europa musi być liderem w dziedzinie AI, aby pozostać konkurencyjna na arenie międzynarodowej. „Dzięki przyjętemu dziś rozporządzeniu wyposażymy naszych badaczy, start-upy oraz małe i średnie przedsiębiorstwa w potężne narzędzia do rozwijania najnowocześniejszych projektów AI w UE” – powiedział Borsus.
Dziewięć superkomputerów w Europie
Obecnie w ramach EuroHPC działa dziewięć superkomputerów zlokalizowanych w różnych miejscach Europy. Są one wykorzystywane w wielu dziedzinach, od opieki zdrowotnej po cyberbezpieczeństwo. Nowe rozporządzenie umożliwi jeszcze szersze wykorzystanie tych potężnych maszyn do wspierania rozwoju AI.
Polska wśród liderów
Polska jest jednym z pięciu krajów, w których zainstalowane zostaną nowe superkomputery budujące paneuropejską infrastrukturę przetwarzania danych. Nowy system superkomputerowy o mocy kilkukrotnie większej niż obecny najszybszy superkomputer w Polsce (Athena) powstanie w Akademickim Centrum Komputerowym CYFRONET AGH w Krakowie. Projekt ten otrzyma wsparcie finansowe od Ministerstwa Edukacji i Nauki w wysokości około 12 milionów euro.
Cele przedsięwzięcia EuroHPC
EuroHPC ma na celu umożliwienie prowadzenia badań naukowych na znacznie większą skalę niż dotychczas. Dzięki nowym superkomputerom możliwe będzie opracowywanie nowych rozwiązań w wielu obszarach, takich jak projektowanie leków, tworzenie nowych materiałów oraz walka ze skutkami zmiany klimatu. Infrastruktura ta przyczyni się do rozwoju nauki i zwiększenia innowacyjności gospodarki, poprawiając tym samym jakość życia obywateli UE.
Komputery w ramach EuroHPC
Obecnie w ramach inicjatywy EuroHPC działa pięć najpotężniejszych superkomputerów na świecie: LUMI w Finlandii, Vega w Słowenii, MeluXina w Luksemburgu, Discoverer w Bułgarii oraz Karolina w Czechach. Każdy z tych superkomputerów ma unikalne cechy i jest wykorzystywany do realizacji różnorodnych, zaawansowanych projektów badawczych. Trwają również prace nad kolejnymi trzema superkomputerami: LEONARDO we Włoszech, Deucalionem w Portugalii i MareNostrum 5 w Hiszpanii. LUMI, znajdujący się w Finlandii, jest obecnie najszybszy i najbardziej efektywny energetycznie w Europie, a trzeci na świecie według list TOP500 i Green500, co umożliwia prowadzenie badań w dziedzinach takich jak fizyka, chemia, medycyna oraz sztuczna inteligencja.
Superkomputer Vega w Słowenii wspiera projekty związane z analizą dużych zbiorów danych, modelowaniem klimatycznym i badaniami biotechnologicznymi, natomiast MeluXina w Luksemburgu jest kluczowa dla przemysłu finansowego i technologicznego. Discoverer w Bułgarii jest wykorzystywany do badań w zakresie nauk przyrodniczych i inżynierii, a Karolina w Czechach wspiera projekty związane z symulacjami inżynierskimi i badaniami w dziedzinie materiałoznawstwa.
Prace nad superkomputerami LEONARDO, Deucalion i MareNostrum 5 są na zaawansowanym etapie, gdzie LEONARDO ma stać się jednym z najpotężniejszych narzędzi do symulacji i modelowania w Europie, Deucalion będzie wspierał badania nad sztuczną inteligencją i big data, a MareNostrum 5 będzie kontynuował tradycję swojego poprzednika, oferując zaawansowane możliwości obliczeniowe dla szerokiego spektrum naukowych i przemysłowych zastosowań.
