Filmy 360 – jak powstają filmy 360

Wyobraź sobie upalny dzień w biurze. Zasłonięta roleta na przeszklonej ścianie zakrywa przed tobą piekące na zewnątrz słońce. Pracująca na pełnych obrotach klimatyzacja praktycznie pozwala Ci zapomnieć o tym, że za oknem jest +35 stopni celsjusza. Co jakiś czas jednak spoglądasz na umiejscowiony w biurze termometr który pokazuje temperaturę na zewnątrz. W głowie automatycznie pojawia się myśl: „W tym momencie oddałbym wszystko za możliwość teleportacji na rajską plażę, na wyspę na środek oceanu…” Wbrew pozorom Twoje marzenie w łatwy sposób może zostać spełnione. Co prawda ludzkość nie opanowała jeszcze możliwości fizycznej teleportacji całego ciała człowieka, jednak w naszych czasach możliwe jest już przeniesienie do innej rzeczywistości wielu zmysłów człowieka. Jak?Wirtualna rzeczywistość i powstałe wraz z nią nowe medium, jakim jest film 360 pozwala przenieść Cię w dowolne miejsce na ziemi i we wszechświecie. Jest tylko 1 warunek – założenie gogli VR na głowę. W tym artykule skupimy się na jednym z ważniejszych aspektów wirtualnej rzeczywistości. Opowiemy w skrócie o tym, jak powstają filmy 360. 

W skrócie

  • Film 360 powstaje z kilku obiektywów naraz — obraz z każdego z nich zszywa się w jedną sferę, wewnątrz której stoi widz.
  • Kamery dwuobiektywowe (Insta360, Ricoh Theta) wystarczą do materiałów reklamowych i szkoleniowych; układy wielokamerowe dają wyższą rozdzielczość do produkcji filmowych.
  • Statyw i ekipa znikają w postprodukcji — dolną część sfery podmienia się na logo lub fragment podłoża.
  • Dźwięk przestrzenny (ambisonic) sprawia, że widz odwraca się w stronę źródła dźwięku — bez niego film 360 traci połowę efektu.
  • Rozdzielczość: 8K w materiale źródłowym, bo obraz rozkłada się na całą kulę wokół widza.
  • Produkcja w EpicVR: od 8 000 zł netto, realizacje m.in. dla Mitsubishi, TME, Merck i Uniwersytetu Gdańskiego.

Jak powstają filmy 360?

Filmy 360 są stosunkowo nowym wynalazkiem. O ile sama rzeczywistość wirtualna, która umożliwia korzystanie z filmów 360, powstała w latach 60. ubiegłego wieku, to możliwość kręcenia filmów 360 pojawiła się na świecie około 5 – 6 lat temu. 

Czym są filmy 360?

Film 360, to taki film, który nagrywany jest przy pomocy tzw. kamery sferycznej:
Kamera 360 z dwoma obiektywami typu rybie oko — najpopularniejszy sprzęt do filmów sferycznych
Kamera 360 z dwoma obiektywami rybie oko rejestruje obraz w pełnej sferze wokół siebie.
  
Kamera 360 z dwoma obiektywami typu rybie oko — najpopularniejszy sprzęt do filmów sferycznych
Kamera 360 z dwoma obiektywami rybie oko rejestruje obraz w pełnej sferze wokół siebie.
Na rynku istnieje bardzo dużo różnych kamer 360, jednak wszystkie działają na podobnej zasadzie. Rejestrują one cały obraz 360 stopni wokoło – jaki otacza kamerę. To oznacza, że jeśli włączymy kamerę 360 w jakimkolwiek miejscu – cała przestrzeń wokół (łącznie z nami) zostanie zarejestrowana przez obiektywy kamery 360. 

W jaki sposób kamery 360 nagrywają sferyczne filmy 360?

Typowa kamera 2d wyposażona jest w 1 obiektyw. Nagrywa ona tylko wycinek obrazu. Od obsługującego ją operatora zależy jak wielki jest to wycinek obrazu. Jeśli użyjemy odpowiedniego obiektywu lub skorzystamy z funkcji zoom – wycinek ten może być mniejszy lub większy. Jak to się ma do filmu 360?W przypadku filmu 360, w nagraniu otrzymujemy zawsze obraz pełnej przestrzeni wokół kamery 360. Obiektywy kamery 360 rejestrują wszystko co dzieje się wokół. Z racji tego, że rejestrowany jest obraz pełnej „sfery” jaka otacza kamerę – mówimy w tym wypadku o filmie sferycznym.Filmy sferyczne mają wiele określeń. Przyjęło się nazywać je filmami 360, filmami VR, filmami Virtual Reality.Współczesne kamery 360 możemy podzielić na kilka rodzajów. Najpopularniejszym i najtańszym rozwiązaniem są kamery 1-2 obiektywowe. Takie kamery są stosunkowo tanie w produkcji i dość łatwo z ich pomocą uzyskuje się wideo 360.Przykładowe popularne obecnie kamery 360 tego typu to:Samsung Gear VR:Kodak Pixpro SP 360: 

Jak powstają filmy 360 przy pomocy kamer tego typu?

Montujemy kamerę na statywie. Zanim to jednak zrobimy warto wyposażyć się w statyw, który najmniej będzie widoczny w kadrze.W sprzedaży dostępne są w dobrej cenie statywy oświetleniowe dla fotografów. Są to lekkie statywy, które docelowo zostały stworzone do mocowania lamp fotograficznych. W przypadku filmów 360 musimy pamiętać o tym, by nasza kamera zawsze była ustawiona równolegle do podłoża. Jeśli ustawimy ją pod kątem – oglądany przez widza film 360, również będzie ustawiony pod kątem, co może spowodować niekomfortowe doznania. W tym wypadku prosty statyw oświetleniowy sprawdzi się idealnie, ponieważ nie ma on dodatkowych głowic i innych „punktów” przy pomocy których można odchylić kamerę od pionu. Zatem realizacja filmu 360 przy pomocy takiego statywu będzie przebiegała łatwiej i szybciej.
Statyw do kamery 360 — po zdjęciach usuwa się go z dolnej części sfery
Statyw znika w postprodukcji: dolną część sfery podmienia się na podłoże lub logo klienta.
Ok, ustawiliśmy kamerę 360 na statywie. Co dalej? Włączamy nagrywanie i wychodzimy z pola jej widzenia. To bardzo ważne. W przeciwnym razie widz oglądający film 360 będzie nas widział. Nawet jeśli schronimy się za pobliską latarnią czy drzewem – możemy być widoczni. Lepiej odejść kilkanaście metrów od kamery i mieć pewność, że nie rozproszymy widza swoją obecnością w kadrze.Kamera Samsung Gear VR oferuje podgląd na żywo. W każdym momencie mamy możliwość oglądania obrazu rejestrowanego przez kamerę, oraz zdalnego nią sterowania. Dzięki temu włączać i wyłączać nagrywanie możemy w momencie, gdy już jesteśmy poza kadrem. 
Gogle mobilne, w których ogląda się gotowy film 360
Gogle mobilne — najprostszy sposób obejrzenia gotowego filmu sferycznego.
Samsung gear vrGdy już nagramy zaplanowane ujęcia – zgrywamy materiał do komputera i uruchamiamy oprogramowanie służące do tzw. stitchingu. Czym jest stitching?W wyniku nagrywania filmu 360 kamerą wieloobiektywową otrzymujemy nagrany obraz osobno dla każdego z obiektywów. W tym wypadku aby oglądać film 360 w prawidłowy sposób musimy połączyć te obrazy w jedną całość – jeden film 360 stopni. Ten przykład świetnie pokazuje jak powstają filmy 360 oraz ile pracy wymaga ich powstanie.
Surowy materiał z kamery 360 przed zszyciem obrazu
Surowy materiał z obu obiektywów przed zszyciem — widać charakterystyczne zniekształcenie rybiego oka.
Film 360 przed stitchingiem 
Ten sam materiał po zszyciu w jedną sferę
Po stitchingu obraz tworzy spójną sferę, wewnątrz której znajdzie się widz.
Film 360 po stitchingu Producenci kamer 360 coraz częściej udostępniają wraz z kamerami oprogramowanie służące do stitchingu. Na rynku istnieje również sporo rozwiązań płatnych umożliwiających stitchowanie. W kolejnych artykułach przyjrzymy się bliżej temu zagadnieniu. 

Kolejnym rodzajem dostępnych obecnie na rynku kamer 360 są układy złożone z wielu kamer gopro.

Układ wielokamerowy do filmów 360 o wyższej rozdzielczości
Układ wielokamerowy — kilka sensorów daje wyższą rozdzielczość niż kamera dwuobiektywowa.
  

Jak powstają filmy 360 za pomocą układów wielu kamer gopro?

Tworzenie filmów 360 przy pomocy kamer gopro ma swoje plusy i minusy. Aby rozsądnie połączyć ze sobą kilka kamer gopro musimy skorzystać z tzw. Riga 360. Najpopularniejsze na rynku są rigi 6-kamerowe. W rigu 360 każda kamera gopro ma swoje miejsce i musi trafić właśnie do niego. Tylko poprawnie zamocowane kamery dają gwarancję, że nagrany nimi obraz będzie możliwy do późniejszego połączenia w film 360. W wypadku nagrywania filmów 360 kamerami gopro – musimy pamiętać o tym, że potrzebujemy obraz z każdej z kamer. Jeśli w trakcie nagrania choć jedna kamera nam się wyłączy – nie będzie możliwe uzyskanie obrazu pełnej sfery 360. W tym wypadku niezwykle ważne jest odpowiednie naładowanie baterii oraz nieustanne kontrolowanie ich poziomu. Na rynku dostępnych jest wiele rozwiązań, które ułatwiają tworzenie filmów 360 przy użyciu kamer gopro. Istnieją baterie umożliwiające podłączenie do 12 kamer gopro jednocześnie oraz specjalne piloty które pozwalają jednym kliknięciem włączyć nagrywanie we wszystkich kamerach jednocześnie.Taki układ kamer również warto zamocować na statywie, który możliwie najmniej zasłoni nam dolną cześć filmu 360.Po nagraniu filmu 360 musimy w odpowiedni sposób przetransferować wszystkie materiały do komputera oraz połączyć je w programie stitchującym. W tym wypadku jest to nieco bardziej złożona sprawa. Z racji pracy z sześcioma kamerami gopro – najprawdopodobniej część prac i tak trzeba będzie wykonać ręcznie. Jeśli w kadrze filmu 360 mamy ruchome postaci – kolejnym problem będzie moment gdy porszające się postaci będą przecinały linie pola widzenia poszczególnych kamer. Jednak kamery 360 zbudowane w oparciu o kilka kamer gopro to obecnie najlepszy kompromis między ceną a możliwościami. Realizując filmy 360 przy użyciu takich kamer jesteśmy w stanie otrzymać obraz bardzo wysokiej rozdzielczości. 

Kolejny typ kamer to kamery 360 wieloobiektywowe

Pozwalają one na rejestrację wysokiej jakości filmów 360, coraz częściej również w formacie 3d.Wśród kamer wieloobiektywowych wyróżnić należyInsta 360 pro VRKanDao 360 VR ObsidianSą to kamery które oferują rozdzielczość finalną gotowego obrazu 8K. Ponadto w wysokiej jakości (choć już nie w 8K) nagrywają obraz 3d 360.

Co to jest film 360 3d?

Film 360 3d umożliwia zarejestrowanie głębi 3d obrazu. Dzięki temu oglądane w takim filmie 360 obrazy sprawiają wrażenie fizycznej przestrzenności. Taki efekt sprawia, że widzowie znacznie łatwiej i szybciej uwierzą, że akcja oglądanego przez nich filmu otacza ich z każdej strony.W przypadku tego typu kamer VR proces stitchowania zazwyczaj odbywa się w sposób automatyczny. Praca z wieloobiektywowymi kamerami 360 jest dość łatwa, a finalnie otrzymujemy materiały wideo 360 najwyższej jakości. Minusem tego typu rozwiązań jest ich wysoka cena. 

Mamy gotowy film 360 i co dalej?

Gotowy film 360 najlepiej oglądać w goglach VR. Istnieją 2 rodzaje gogli VR. Pierwszy rodzaj działa w oparciu o smartfona, którego wkłada się najczęściej w plastikową lub tekturową nakładkę. Drugi rodzaj gogli VR działa w oparciu o komputer. Podłączamy gogle do komputera i w tym wypadku jego moc obliczeniowa odpowiada za generowanie płynnego obrazu.
Filmy 360 w dzisiejszych czasach stają się coraz popularniejsze. Zarówno YouTube, Facebook jak i wiele innych liczących się na rynku portali w pełni obsługują różne formaty filmów 360. Ponadto potrafią one w pełni odwzorować tzw. dźwięk binauralny oraz wiele innych rozwiązań, które sprawiają, że film 360 wydaje się jeszcze bardziej realny.
Dlaczego filmy 360 cieszą się coraz większą popularnością? Przede wszystkim łatwo się nimi dzielić. Możemy je udostępniać tak samo jak filmy 2d na facebooku czy YouTube. W przeciwieństwie do filmów 2d – filmy 360 są niezwykle realistyczne. Oglądając film 360 akcja oraz bohaterowie mogą otaczać nas z każdej strony. Dzięki temu mamy niezwykle sugestywne wrazenie przebywania w samym środku filmu. W przypadku tradycyjnych filmów 2d, zawsze oglądamy je na mniejszym lub większym wycinku płaskiego ekranu. Film 360 zaś otacza nas z każdej strony, a oglądamy go w praktycznie taki sam sposób w jaki patrzymy na co dzień na otaczający nas świat. 

Tworzone przez nas filmy 360 wykorzystują wiele nowatorskich rozwiązań.

Kilka lat temu jako pierwsi stworzyliśmy polski horror VR. Mało kto wtedy jeszcze wiedział jak powstają filmy 360. Film ten był realizowany przy pomocy kamery LADYBUG 3. Jest to wieloobiektywowa kamera wysokiej rozdzielczości. Rejestrowane nią filmy 360 cechuje bardzo wysoka rozdzielczość oraz świetna jakość obrazu. Zastosowaliśmy również ambisoniczny dźwięk binauralny, który daje widzom wrażenie przebywania w samym środku akcji. Ponadto jako jedni z nielicznych w Polsce, w tamtym czasie zastosowaliśmy animacje 2d w filmie 360. Od czasu realizacji przez nas pierwszego filmu 360 wiele się zmieniło. Sprzęt do tworzenia filmów 360 stał się dostępniejszy a coraz więcej podmiotów zaczęło specjalizować się w realizacji filmów 360. Dla nas to kolejna motywacja by iść naprzód, rozwijać wypracowany przez lata styl opowiadania historii w 360 stopniach oraz oferować najlepsze na rynku rozwiązania.EPICVR – filmy 360, aplikacje VR  – jak powstają filmy 360.Czytaj także:https://epicvr.pl/pl/montaz-filmow-360-postprodukcja-vr/
ADRIAN LAPCZYNSKI EPICVR
Adrian Łapczyński
Jestem pasjonatem nowych technologii. Na co dzień dowodzę agencją VR - EPICVR oraz współtworzę CreativeStudio,
które specjalizuje się w produkcji filmowej. Jestem laureatem blisko 40 nagród i wyróżnień filmowych.
  

Jak powstają filmy 360 — najczęstsze pytania

Ile trwa produkcja filmu 360?

Prosty materiał z jednego miejsca: 2–3 tygodnie od dnia zdjęciowego. Film z kilkoma lokalizacjami, lektorem i grafiką: 4–6 tygodni. Najwięcej czasu zajmuje nie samo nagranie, lecz zszywanie obrazu i retusz dolnej części sfery.

Czy w filmie 360 można zastosować montaż i cięcia?

Tak, ale inaczej niż w klasycznym filmie. Widz sam decyduje, gdzie patrzy, więc cięcia muszą być rzadsze i wyraźnie zapowiedziane — inaczej odbiorca gubi orientację. Uwagę prowadzi się dźwiękiem, ruchem i światłem, a nie kadrowaniem.

Co to jest dźwięk ambisoniczny?

To zapis dźwięku z informacją o kierunku, z którego dobiega. Gdy widz obróci głowę, dźwięk obraca się razem ze sceną. Dzięki temu można pokierować uwagą — odbiorca odwraca się w stronę osoby, która zaczyna mówić.

Jak usuwa się statyw z filmu sferycznego?

Dolna część sfery jest zwykle najmniej istotna, więc podmienia się ją na wygenerowany fragment podłoża albo na logo klienta. Przy ujęciach z ruchu kamery retusz wykonuje się klatka po klatce w postprodukcji.

Czy film 360 da się obejrzeć bez gogli?

Tak — na telefonie i w przeglądarce. Gogle dają najsilniejsze wrażenie obecności, ale dobrze zrealizowany materiał działa też jako wideo interaktywne na stronie internetowej czy w mediach społecznościowych.

Produkcja filmowa i filmy 360° — partner produkcyjny EpicVR: CreativeStudio.com.pl